Η Ιερά Πύλη ήταν μια από τις 13 πύλες του τείχους που περιέκλειε την αρχαία Αθήνα. Από αυτή ξεκινούσε η Ιερά Οδός που μετά από 21 χιλιόμετρα κατέληγε στο ιερό της Δήμητρας και της Περσεφόνης, στην Ελευσίνα.
Η Ιερά Πύλη ήταν ένα οικοδόμημα με πύργους και αυλή, ανάλογη με αυτήν του Διπύλου. Είχε όμως μία ιδιαιτερότητα: από εδώ περνούσαν όχι μόνο πεζοί, ιππείς και τροχοφόρα, αλλά και ο Ηριδανός ποταμός, ο οποίος λίγο μετά την Ιερά Πύλη χυνόταν στον Κηφισό. Σχεδιάστηκε λοιπόν με δύο ανοίγματα, το νότιο για τους ανθρώπους και το βόρειο για την κοίτη του ποταμού. Καθώς η περιοχή βρίσκεται στο χαμηλότερο υψόμετρο της πόλης, όταν οι Αθηναίοι με προτροπή του Θεμιστοκλή έκτιζαν το τείχος το 478 π.Χ. χρειάστηκε να μεταφέρουν όγκους χωμάτων και υλικών για να διαμορφώσουν την κοίτη του Ηριδανού και την Ιερά Οδό και να χτίσουν την πύλη. Στις επιχώσεις αυτές, το 2002 αποκαλύφθηκαν υπέροχα γλυπτά του 6ου αι. π.Χ.: ένας κούρος, ένα λιοντάρι και μια σφίγγα. Τα ίχνη από τους τροχούς των αμαξών που περνούσαν από την πύλη είναι εμφανή στο σώμα του λιονταριού. Στα τέλη του 4ου αι. μ.Χ. τοποθετήθηκε επάνω από την έξοδο του Ηριδανού η μοναδική μαρμάρινη καμάρα, που έκλεινε με κάγκελα, την οποία θαυμάζουμε μέχρι σήμερα.
Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, μετά τα Περσικά, η Αθήνα οχυρώθηκε: …με ένα νέο τείχος που περιέλαβε και διεύρυνε την πόλη προς όλες τις κατευθύνσεις… Οι Αθηναίοι τείχισαν την πόλη σε σύντομο χρονικό διάστημα, ενός μόλις έτους, και σήμερα ακόμη είναι φανερό ότι η ανοικοδόμηση έγινε βιαστικά. Διότι στη βάση του τείχους έχουν τοποθετηθεί κάθε είδους λίθοι, χωρίς σε μερικά σημεία να έχουν υποστεί την απαιτούμενη επεξεργασία για να προσαρμόζονται, αλλά στην κατάσταση που τους έφερναν κάθε φορά οι εργάτες. Πολλές επιτάφιες στήλες και πολλοί λίθοι, επεξεργασμένοι ήδη γι' άλλες χρήσεις, χρησιμοποιήθηκαν για την οικοδόμηση του τείχους. Θουκυδίδη, Ιστορίαι, I. 93, 2.